//////

Miesięczne archiwum: Maj 2009

ENTROPIA

Entropia może maleć miejsco­wo, na przykład w chłodziarce, lecą w układzie poszerzonym, na przykład złożonym z chło­dziarki i pokoju, w którym działa, całkowita entropia zawsze dąży do wzrostu. Możemy sto­sować różne urządzenia tylko dlatego, że w układach istnieje pewien stopień uporządko­wania, który można wykorzystać w użytecz­nym celu. Na szczęście świat jest bardzo daleki od stanu równowagi termodynamicznej i dużo jeszcze upłynie czasu, zanim stopień nieupo­rządkowania zbliży się gdziekolwiek do grani­cy ostatecznej. Ponieważ jest nieprawdopodob­ne, aby sytuacja bliska największemu nieupo- rządkowaniu w jakimkolwiek przypadku po­zwoliła na istnienie wysoko zorganizowanych form życia, takich jak my, rozważanie sposo­bów zasilania naszych urządzeń w warunkach bardzo małego uporządkowania układów ma charakter czysto akademicki.

UPORZĄDKOWANY WSZECHŚWIAT

W rzeczywistości wszechświat jest obszarem wysoce uporządkowanym, nawet teraz, po 1010 latach „biegu z górki”. Materia w skali kos­micznej jest w bardzo wysokim stopniu sku­piona w galaktykach, daleka jest więc od rów­nomiernego rozproszenia. Ogromne ilości uży­tecznej energii tkwią w jądrach wodoru, któ­rych wielkie wirujące chmury tworzą gwiazdy. Przyjrzyjmy się zjawiskom zachodzącym bliżej nas: wiązanie się jąder atomów w Słońcu jest źródłem strumienia uporządkowanej energii, która ogrzewa Ziemię. W ten sposób Słońce zaopatruje w paliwo ogromną atmosferyczno- oceaniczną kształtującą pogodę machinę cieplną, która urządza sobie magazyn energe­tyczny pod postacią ropy, gazu, węgla i in­nych paliw kopalnych i umożliwia istnienie wysoce nieprawdopodobnym ze względu na stopień uporządkowania organizmom żywym.

PALIWA KOPALNE

Nieporządek może w końcu zwyciężyć, lecz tylne straże niektórych uporządkowanych ukła­dów mogą.stawiać zagorzały opór. Rozporzą­dzają bowiem fortyfikacjami.Jedną z takich fortyfikacji, które uporządko­wane układy wykorzystują do ochrony przed nieporządkiem, jest bariera energetyczna. Pali­wa kopalne nie zapalą się, póki ich się nie roz­grzeje. Trzeba dostarczyć pewnej ilości energii, aby Zapoczątkować wytwarzającą ciepło che­miczną reakcję spalania. Środki wybuchowe wymagają detonatora; znów trzeba przezwy­ciężyć niechęć do reagowania, dostarczając energii. Jądra wodoru nie połączą się, póki nie dostarczy się dostatecznej ilości energii, aby przezwyciężyć elektrostatyczne odpychanie mię­dzy protonami. Wysiłki przezwyciężenia w kon­trolowany sposób tej protonowej bariery po­żarły sporych rozmiarów kromkę z bochna do­chodu narodowego wielu państw świata. (Do­brze, że ta szczególna bariera jest tak potężna; gdyby nie była, strzała wystrzelona przez przy­padek nadleciałaby o wiele szybciej.)