//////

Miesięczne archiwum: Listopad 2010

NA KORZYŚĆ TEZY

Na korzyść tezy o powszechności obrotu przemawia to, że Ziemia wybrzusza się na równiku, a także występowanie innych efektów związanych z jej obrotem, które zniknęłyby, gdyby Ziemia nigdy się nie obracała. Z pew­nością więc obrót nie jest czymś względnym, lecz czymś absolutnym. A jednak trudno nadać sens ruchowi abso­lutnemu, jak na to pierwszy wskazał biskup Berkeley. Jak moglibyśmy stwierdzić, że jedna kula obraca się wokół innej, gdyby nie było na dalszym planie żadnego układu odniesienia złożonego z gwiazd stałych, czyli reszty wszech­świata? Z pewnością tylko ruch w zględem tego układu odniesienia ma jakiś sens.

BEZ REZYGNACJI Z POJĘCIA

Na szczęście można ten pogląd prizyjąć bez re­zygnacji z pojęcia absolutnego obrotu, jeśli przyjmie się równocześnie, że układ odniesienia złożony z reszty wszechświata ma absolutnie zerowy obrót. Było to nie do przyjęcia dla Ernesta Macha w roku 1872. Według Macha istnieją tylko ruchy względne. Jednak tak właśnie było, wiadro nie­ruchome i wiadro obracające się wokół gwiazd stałych — aby występował taki sam ruch względny — powinno zakrzywić powierzchnię wody dokładnie w taki sam sposób jak po­przednio, nawet jeśli woda nie poruszałaby się w zwykłym znaczeniu tego słowa. Podobnie powinno się pojawić równikowe wybrzuszenie Ziemi, jeśli byłaby ona nieruchoma, a wokół niej obracała się reszta wszechświata. To, że formułowane przez nas prawa przyrody nie przewidują możliwości takiego zachowania, świadczy o niekompletności tych praw.

WSZYSTKIE WŁASNOŚCI

Ogól­nie można przyjąć, że wszystkie bezwładnościo­we właściwości każdego obiektu są wyznaczone przez inne ciała we wszechświecie. Jest to zna­na zasada Macha. Einstein w pełni ją zaakcep­tował w swej ogólnej teorii względności i do­szedł do koncepcji zakrzywionej czasoprzestrze­ni. Nikt jeszcze jednak nie sformułował w peł­ni satysfakcjonującej teorii masy bezwładnej, opartej na zasadzie Macha, chociaż Sciama za­oferował nam prosty model. Zgodnie z poglądem Sciamy, siła bezwład­ności jest pochodną nowego składnika oddzia­ływania grawitacyjnego, który jest proporcjo­nalny do przyspieszenia. Ta nowa siła jest w pełni analogiczna do siły wywieranej przez falę elektromagnetyczną, która w sposób natu­ralny powstaje przy przyspieszaniu ładunku.