//////

Miesięczne archiwum: Marzec 2012

NAKAZY I ZAKAZY

Jeśli elektron nie ma dość energii lub jeśli nie może podołać odrzutowi, wysłanie fo­tonu nie zachodzi. Tak przedstawia się sytuacja w przypadku swobodnego elektronu: zasady zachowania zakazują mu wysyłania fotonu.Owe nakazy i zakazy mogły zostać akcepto­wane w przypadku cząstki w starym stylu, lecz w przypadku cząstki współczesnej, takiej jak elektron, równałoby się to ograniczeniu jej swobody w stopniu nie dającym się tolerować. Wyobraźmy sobie, że oto ogłoszono następującą rewolucyjną deklaracją: „Jest niezbywalnym prawem każdego swobodnego elektronu wysy­łanie i pochłanianie fotonów” i hasło: „Precz z zasadami zachowania!”.

NA WŁASNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Przyroda na własną odpowiedzialność stawia im czoła i czyni to tak odważnie, że każdy na tym wygrywa. Przy­zwala elektronowi wysyłać taki foton, jaki się mu podoba (kolosalne ustępstwo) pod warun­kiem, że pochłonie go w czasie dozwolonym przez zasadę nieoznaczoności (westchnienie ulgi u konserwatystów). Ostoją tego systemu jest > kwant działania związany z oddziaływaniem  między elektronem i fotonem: składnikiem czasowym tego kwantu działania jest czas, jaki upływa między wysłaniem i pochłonięciem fo- ; tonu przez elektron, składnikiem energetycz­nym zaś — energia fotonu. Tak więc foton o    dużej energii musi być pochłonięty bardzo szybko po akcie wysłania, w przypadku zaś fotonów o małej energii czas między ich wy­słaniem i pochłonięciem może być dość długi.

FOTON O DUŻEJ ENERGII

Tak więc foton o   dużej energii musi być pochłonięty bardzo szybko po akcie wysłania, w przypadku zaś fotonów o małej energii czas między ich wy­słaniem i pochłonięciem może być dość długi.j i W żadnych warunkach takie fotony nie mogą: uciec, tak więc w ogólnym rachunku nie na-: stępuje żadna strata ani energii, ani pędu i —j po uśrednieniu — zasady zachowania pozostają nienaruszone. Foton rzeczywisty może pojawić; się tylko wtedy, gdy energia i pęd są zachowane. Tę godną uwagi aktywność elektronu pole-tj gającą na wysłaniu i pochłanianiu fotonu nazy­wa się procesem wirtualnym, a fo­tony, których istnienie jest tylko efemeryczne fotonami wirtualnymi

PROCESY WIRTUALNE

Na dobrą sprawę procesy wirtualne mają; odpowiednik w znanej ludzkiej działalności — pożyczaniu pieniędzy. Masz zbyt mało pienię-* dzy, by osiągnąć pewien cel. Nie pozwala na to zasada zachowania wartości. Co robisz? Idziesz do swego bankiera i pożyczasz. x fun­tów, obiecując je zwrócić w ćiągu tygodni. W obrębie pewnych granic, wyznaczonych przez twoją wypłacalność, elokwencję, znajomości itd., tym więcej będziesz mógł ich pożyczyć, im prędzej będziesz mógł je zwrócić. Z grubsza rzecz biorąc, iloczyn x i t jest pewną stałą (choć nie jest stałą uniwersalną). Z pomocą funtów osiągniesz swój cel, lecz t tygodni póź­niej będziesz musiał te x funtów zwrócić.