//////

Miesięczne archiwum: Czerwiec 2012

RÓWNE ILOCZYNY

W najlepszym razie iloczyny te mogą być równe h. Za dokładność w pomiarze energii trzeba zapłacić niedokład­nością w pomiarze czasu; dokładność w pomia­rze pędu kosztuje niedokładność w pomiarze odległości.Nie uda się nam uriiknąć tych chytrych re­lacji nawet wtedy, gdy wykorzystamy cząstki inne niż fotony. Każda bowiem cząstka niesie jednostkę działania podobnie jak foton, obo­wiązuje więc ta sama zasada. Co więcej, jeśli przeprowadzimy pomiary ruchu obrotowego, odkryjemy podobne sprzężenie między momen­tem pędu i położeniem kątowym.Ważną konsekwencją przyjęcia zasady nie­oznaczoności jest to, że prawa fizyki muszą nabrać charakteru statystycznego.

OKREŚLONE WARTOŚCI

Teoria kwan­tów mówi raczej o przewidywanych niż określonych wartościach poszczególnych wielkości, raczej o prawdopodobieństwie niż o pewności. Przewidywanie jest więc bardziej niepewne, skutek — związany z przyczyną w bardziej rozmyty sposób, szczególnie w sytuacjach obej- mujących pojedyncze zdarzenia. Klasyczna or­bita elektronu w atomie przestaje istnieć — staje się tylko chmurą prawdopodobieństwa znalezienia elektronu w danym obszarze prze­strzeni. Zachowanie energii i pędu dotyczy tylko wartości średnich, w indywi­dualnych zaś przypadkach energia może two­rzyć się z niczego i znikać bez śladu.

 

PRAWDOPODOBNA SYTUACJA

Niemniej jednak najbardziej prawdopodobna jest sytua­cja, że energia zostaje zachowana. Dogmatycz­ny absolutyzm klasycznego prawa zostaje za­stąpiony bardziej realistycznymi probabilistycz­nymi prawami mechaniki kwantowej. Ścisły determinizm co prawda znika, lecz pojawiają się szczegółowe modele oddziaływań wszystkich rodzajów opisane przez teorię kwantów, zapo­czątkowaną przez Schródingera, Heisenberga, Pauliego i Diraca, i te modele mają precyzyj­ną charakterystykę ilościową. Przypadek nie jest pojęciem obcym fizyce klasycznej, jak się okaże w jednym z dalszych rozdziałów. Jed­nakże gdy mamy do czynienia z wielką liczbą cząstek, jesteśmy zmuszeni do ograniczenia pomiarów do wielkości średnich, odchyleń od średniej itd.