//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2014

ZACIŚNIĘCIE POWIĄZAŃ

Przechodząc do problemów kulturalnych w samej oświacie trzeba pamiętać, że w tym zakresie — ściśle zależnym od polityki oświatowej — interesujące są nie tyle przewidywania, co planowanie takich lub in­nych reform i wcielanie ich w życie. Warto jedynie za­znaczyć, iż jeżeli zmiany w programach nauczania pój­dą po wskazanej poprzednio linii odpowiedzialnego i konsekwentnego podejmowania przez szkołę proble­matyki filozoficznej oraz estetycznej, artystycznej — instytucje oświatowe, znacznie lepiej wyposażone w przyszłości, mogą stać się dla twórców kultury atrak­cyjnym terenem aktywności, o publiczności nie gorszej przecież niż publiczność domów kultury. I na tej dro­dze nastąpić więc może w przyszłości zacieśnienie po­wiązań pomiędzy kulturą i oświatą.

PRZEWIDYWANIA

Rezultatem tego byłby między innymi wzrost zna­czenia szkoły jako ośrodka kulturalnego, rozszerzenie i wzbogacenie idei „szkoły środowiskowej”.Jakie przewidywania można sformułować w odnie­sieniu do problematyki oświatowej w kulturze? Naj­bardziej chyba doniosłe przemiany nastąpią w trzech dziedzinach:    w funkcjach środków masowego komunikowania,  w ruchu społeczno-kulturalnym,  w szkolnictwie artystycznym (czy ogólniej: szkol­nictwie dla potrzeb funkcjonowania instytucji kultury)’. Związki między oświatą a środkami masowego ko­munikowania ulegną w najbliższym dwudziestoleciu dalszym głębokim zmianom. W pierwszym rzędzie trzeba wymienić zwiększone wykorzystanie telewizji dla potrzeb kształcenia szkolnego oraz kształcenia do­rosłych.

REALIZACJA SKRAJNYCH KONCEPCJI

Już dzisiaj formułowane są radykalne poglądy, we­dług których szkoła powinna zasadniczy ciężar dostar­czania wiadomości złożyć na „środki masowe” z tele­wizją na czele. Szkoła, zgodnie z tą koncepcją, zacho­wałaby dla siebie zadanie systematyzacji wiadomości, dostarczania klucza do ich porządkowania — zadanie bardziej natury metodologicznej niż .bezpośrednio in­formacyjnej. Realizacja tak skrajnych koncepcji nie wydaje się prawdopodobna w skali masowej, natomiast występo­wanie wspomnianych tendencji stwarza podstawę do pewnych wniosków prognostycznych, istotnych dla spo­sobu widzenia zadań systemu szkolnego. Jeżeli tak zna­czna część wiedzy czerpana jest z telewizji, radia, pra­sy, to wynika stąd, iż coraz silniejsza będzie tendencja do tego, aby treści masowego komunikowania podpo­rządkowane były w znacznym zakresie celom oświa­towym.

PROGRAMY ŚRODKÓW MASOWEJ KOMUNIKACJI

Równolegle z ingerencją w programy środków maso­wego komunikowania pojawią się przynajmniej próby przystosowania oświaty do naporu informacyjnego ze strony środków masowych. Choć bowiem znaczenie szkoły pozostanie ogromne, lecz waga informacji do­starczanej przez- środki masowe będzie nadal rosła. Wielorakie i głęboko sięgające splecenie tych dziedzin ze sobą sprawi, że oświatowcy nie pozostaną obojętni na sprawę bogactwa i poziomów informacji masowej — ze względu właśnie na realizację zadań systemu szkol­nego.Wobec rozwoju nowych technik kumulacji, klasyfi­kacji i udostępniania informacji i(mikrokopie z druków, komputeryzacja zasobów, bibliografie, „abstrakty” itp.) wzrośnie znaczenie — w kształceniu szkolnym — ta­kich umiejętności, jak samodzielne wyszukiwanie in­formacji i metodologicznie poprawne jej użycie, trze­ba przewidywać natomiast ograniczenie w szkole prze­kazu samych wiadomości.

KONIECZNE ZMIANY

Zmiany te okażą się tym bar­dziej konieczne, że masowy obieg informacji będzie wzrastać. Zadaniem wysuwającym się więc na poczesne miejsce stanie się takie uzbrajanie intelektualne, które ułatwi wybieranie niezbędnych informacji i zestawia­nie ich w jakimś organicznym porządku. Dla przyszłoś­ci kultury może się to okazać sprawą wagi zupełnie za­sadniczej. Przede wszystkim stworzy nacisk na opracowanie nowych metod nauczania, a także na zintegrowanie nauczania zasadniczego (dzieci i młodzieży) z kształce­niem ciągłym (w instytucjach oświatowych, kultural­nych, zakładach pracy itp.).  W wyniku tych nowych potrzeb i zadań, w okresie objętym naszymi rozważa­niami wzrośnie zapewne świadomość, że skutecznie można przygotowywać do sprostania nowym konflik­towym sytuacjom tylko — poprzednio wspomniany — zintegrowany system oświaty, w którym doniosłe miej­sce przypadnie instytucjom kulturalnym.