//////

Miesięczne archiwum: Czerwiec 2015

DLA STYLU ŻYCIA

Doniosłe dla stylu życia konsekwencje Rnt w sferze „czasu pracy” i „czasu wolnego” nie wyczerpują jednak sprawy. Pomijając możliwość pojawienia się całkiem -nie przewidzianych rewolucjonizujących odkryć i wy­nalazków, już dziś można zasygnalizować wiele zjawisk, które w niedalekiej przyszłości zmienią zapewne wiele naszych poglądów na hierarchię celów społecznych, wzory zachowań, styl życia. Przede wszystkim więc zwraca się szczególną uwagę na rolę, jaką odegra w przyszłości dalszy (już teraz możliwy do określenia na najbliższe dwadzieścia— trzydzieści lat) rozwój techniki masowego komuniko­wania: dalsze udoskonalenie telewizji, magnetowidy, sprzęgnięcie telewizji z elektronicznymi maszynami cyfrowymi itp.

SFERA KULTURY

Interesująca nas sfera „kultury” (w węższym z wy­mienionych we Wstępie znaczeń) związana jest bar­dzo ściśle z innym zakresem zjawisk społecznych: z oświatą, tak szkolną jak i pozaszkolną. Powiązania kultury z oświatą rozmaicie wyglądają w różnych spo­łeczeństwach i na różnych etapach rozwoju. We współ­czesnych społeczeństwach rozwiniętych mamy do czy­nienia ze współzależnością dwu, wzajemnie przenika­jących się sfer. Jest bowiem oświata, po pierwsze, pod­stawą rozwoju kulturalnego; po drugie, pewne zjawiska z dziedziny kultury stanowią równocześnie istotny element procesu oświatowego; a wreszcie, po trzecie, w samej sferze działalności kulturalnej występują licz­ne problemy oświatowe.

PODSTAWA ROZWOJU

Stwierdzając, iż oświata jest podstawą rozwoju kul­turalnego, uwzględniamy dwa typy zależności: bezpo­średni i pośredni. Zależność bezpośrednia rozwoju kul­tury od poziomu oświaty wynika z roli szkolnictwa w takich dziedzinach jak:socjalizacja jednostki — tj. wprowadzanie jej w system norm danego społeczeństwa; szkoła (włącza­jąc w to i przedszkole) odgrywa tu obok rodziny rolę podstawową, procesy socjalizacyjne zaś przesądzają wiele zjawisk z dziedziny kultury; kształtowanie osobowości, postaw, systemów wartości, które, mają zasadnicze znaczenie dla wyborów ; kulturowych; szczególnie w odniesieniu do dzieci i młodzieży szkoła ma w tym zakresie pozycję bardzo po- I ważną (a nieraz i dominującą) w porównaniu z innymi instytucjami;i  oświata przesądza dalej o możliwościach komuni­kowania się, porozumienia z innymi — o zakresie i jakości porozumiewania się.

W RAMACH SYSTEMU

W ramach systemu oświatowego następuje, lub i nie następuje, kształtowanie się potrzeb wyższych czło­wieka (a do nich należą potrzeby kulturalne, które w przeciwieństwie do potrzeb „podstawowych” nie pojawiają się wyłącznie spontanicznie); w okresie szyb­kiego wzrostu poziomu wykształcenia społeczeństwa i w rezultacie tego — znacznych różnic pomiędzy wykształceniem dzieci i rodziców’ rola szkoły w tym za­kresie wzrasta nawet kosztem roli rodziny, kształtowanie wzorów kulturowych oraz stylu ży­cia jednostki w znacznym stopniu następuje w ramach instytucji szkolnych wszelkich szczebli. Zależności pośrednie rozwoju kultury od rozwoju oświaty polegają przede wszystkim na tym, że oświata (jak zresztą i kultura) jest we współczesnych rozwinię­tych społeczeństwach jednym z najbardziej istotnych czynników wzrostu ekonomicznego.