//////

Miesięczne archiwum: Wrzesień 2015

LIKWIDACJA DYSPROPORCJI

Nie czujemy się na tym miejscu zobowiązani do przy­pominania, jak bardzo sytuacja kulturalna w Polsce roku 1974 różni się od międzywojennej, czy od kata­strofalnej sytuacji roku 1945. Dla naszych celów znacz­nie ważniejsze są porównania „do przodu” niż „do ty­łu”. Z tych perspektywicznych porównań wynika zaś, że zasadniczym problemem stojącym przed polityką : kulturalną w naszym kraju w najbliższych latach bę­dzie dokonanie szybkiego postępu w dziedzinie rozwoju infrastruktury kulturalnej.Likwidacja obecnych dysproporcji jest jednym z naj­bardziej doniosłych warunków odgrywania znaczącej roli naszej kultury w międzynarodowej wymianie, jak i ograniczenia ulegania wzorom „niepożądanym” społecznie (w sytuacji, gdy nie ma przecież możliwości izolacji od takich wpływów).

W PRZEWIDYWANIU KULTUROWYM

Nie jest to oczywiście warunek wystarczający do pożądanego — z punktu widzenia socjalistycznego sy­stemu wartości — rozwoju kulturalnego. Dotyczy on jedynie pewnych ram uczestnictwa kulturalnego. Kontekst międzynarodowy dla przewidywań rozwo­ju naszej kultury to zresztą nie tylko przeciwstawie­nia: Polska i— reszta świata, lecz w znacznym stopniu problem kształtowania się kultury krajów socjalistycz­nych. Z jednej strony zagadnieniem doniosłym, lecz nie łatwym do prognozowania, są kulturowe konsekwencje integracji gospodarczej tych krajów. Można sądzić, iż stworzą one jeszcze lepsze warunki dla przyjacielskie­go współzawodnictwa w dziedzinie rozwoju kultur na­rodowych — w ramach wspólnych ideałów „kultury socjalistycznej”.

PROBLEM ATRAKCYJNOŚCI

Z drugiej zaś strony — problem atrakcyjności tej kultury dla reszty świata, a także jej ofensywności. Jednym z najdonioślejszych zjawisk współczesnych przemian (zarówno zresztą w makroskali społecznej, jak i mikroskali, a także w podziale na sfery życia jednostek) jest wyraźna integracja (wzrost współ­zależności) powiązań zjawisk ekonomicznych, technicz­nych, artystycznych i in. Ogólnie biorąc, widzimy dwa możliwe skrajne wa­rianty rozwoju uczestnictwa kulturalnego w Polsce do. roku 2000: wariant stałego opóźnienia, związany z imi- tacyjnym charakterem zainteresowań i zachowań pu­bliczności kulturalnej, ze względną biernością uczestnic­twa; oraz drugi wariant — uczestnictwa kulturalnego na skalę odpowiadającą standardom rozwiniętych, spo­łeczeństw europejskich, a przy tym uczestnictwa w peł­ni aktywnego, mającego ambicję autentyczności, „eksportu” wartości narodowych i ustrojowych.