//////

Miesięczne archiwum: Marzec 2016

SAMA REFORMA

Dla­tego też sama reforma i okres bezpośrednio po niej na­stępujący stanowią pierwszy etap zwiększenia ilości wolnego czasu, kwestia zaś treści wypełniających czas wolny, wzorce jego wykorzystania kształtują się w dłuższych okresach czasu.Z badań zagranicznych wynika, że warunki niedo­stateczne dla upowszechnienia atrakcyjnego wypoczyn­ku {przede wszystkim niepełne przygotowanie infra­struktury) mogą stać się wręcz źródłem wzrostu zja­wisk z zakresu patologii społecznej po’skróceniu czasu pracy. Nie może trwać więc zbyt długo etap następu­jący po reformie czasu pracy, gdy zazwyczaj większość czasu wolnego zostaje zagospodarowana w miarę indy­widualnych potrzeb, natomiast brak jest jeszcze atrakcyjnych propozycji instytucji kultury, oświaty, sportu, turystyki i rekreacji.

KOLEJNY ETAP

Etapem kolejnym powinno być  kształtowanie kultury wypoczynku, przeobrażenie cza- su wolnego w nowe treści — w odparciu o niezbędną dó tego infrastrukturę.O   ile względnie łatwiej jest przewidywać potrzeby w dziedzinie zagospodarowania wolnych dni. w bliższym horyzoncie czasowym, o tyle trudniejsze jest przewidy­wanie zmian w dłuższych okresach (np. po’1990 r.). Na­leży przypuszczać, że znaczny postęp, jaki dokona się w dziedzinie usług oraz w zakresie prac związanych z gospodarstwem domowym, doprowadzi do poprawy proporcji między czasem „obowiązków’* a czasem „dy­spozycyjnym” w dniach wolnych od pracy. Zwiększeniu ulegnie więc efektywna ilość czasu wolnego.

POWSTAJĄCE PYTANIE

Powstaje pytanie, jakie zmiany nastąpią w treściach czasu wolnego oraz potrzebach w tym zakresie (uwzględniając zmiany warunków życia spowodowane dalszą urbanizacją, postępem technicznym — jego prze­jawami zarówno w procesie pracy, jak ,i poza pracą itp.). Wolno przypuszczać, że w przyszłości czas wolny w znacznym stopniu wypełnią treści stanowiące prze- ‚ ciwieństwo warunków życia stwarzanych przez cywi­lizację. Inaczej mówiąc, w miarę postępu urbanizacji będzie narastało dążenie <lo spędzenia czasu w natural­nym środowisku przyrody, i to nie tylko podczas weekendu i wypoczynku urlopowego, lecz także przez uprawianie ogródka, budownictwo domków jednoro­dzinnych itp.

POSTĘP TECHNICZNY

Dla grup zatrudnionych przy standardowej produkcji przemysłowej będzie, być może, atrakcyjne wykonywa­nie w czasie wolnym zajęć manualnych (robótki, maj­sterkowanie) — jako reakcji przeciwko systemowi pra­cy narzucającemu czynności powtarzane przez cały dzień pracy, ograniczającemu poczucie uczestnictwa w procesie tworzenia całego produktu. Postęp techniczny, czyniąc pracę lżejszą, lecz bardziej zmechanizowaną, może wywoływać potrzebę oderwania się od jej skutków i poświęcenia czasu wolnego na za­jęcia wymagające wysiłku fizycznego i ruchu. Ten sam postęp techniki, narzucający potrzeby w dziedzinie podnoszenia kwalifikacji i kilkakrotnego w ciągu swo­jej aktywności zawodowej przekwalifikowania się, wy­woływać będzie chęć lub poczucie obowiązku podnosze­nia kwalifikacji czy to w drodze systematycznej nauki, czy też samokształcenia.